اربعین حسینی بستری برای تربیت و تمدن‌سازی است

مدیر مدرسه علمیه ائمه اطهار(ع) جویبار در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، در پاسخ به این پرسش که «اربعین چگونه می‌تواند سبک زندگی فردی و اجتماعی انسان را تغییر دهد و این تغییر پس از بازگشت از سفر چگونه باید حفظ شود؟»، گفت: اربعین حسینی را نباید یک مناسک عبادی یا یک اجتماع میلیونی دانست؛ اربعین یک مدرسه بزرگ تربیتی است که انسان را در ابعاد مختلف فردی، اجتماعی، اخلاقی و تمدنی می‌سازد. بسیاری از آموزه‌هایی که در کتاب‌ها مطالعه می‌کنیم، در این مسیر به تجربه‌ای عینی و ملموس تبدیل می‌شود و همین تجربه، زمینه‌ساز تحول واقعی در سبک زندگی انسان است.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اربعین، افزایش تاب‌آوری فردی و اجتماعی است. زائر در این مسیر، به اختیار از بسیاری از رفاه‌ها، آسایش‌ها و امکانات روزمره چشم می‌پوشد تا به هدفی والاتر و مقدس‌تر یعنی اظهار محبت و وفاداری به حضرت سیدالشهدا(ع) دست یابد. تحمل گرما، خستگی، ازدحام، کمبود برخی امکانات و دشواری‌های مسیر، روح انسان را مقاوم‌تر می‌کند و به او می‌آموزد که برای رسیدن به اهداف الهی، باید سختی‌ها را با صبر و امید پشت سر گذاشت.

حجت الاسلام نقیبی ادامه داد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به فرهنگ مقاومت و پایداری نیازمند است. اربعین بهترین میدان تمرین این فرهنگ است؛ زیرا انسان می‌آموزد که همه خواسته‌های شخصی خود را فدای یک حقیقت بزرگ‌تر کند. اگر این روحیه پس از بازگشت از سفر در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی حفظ شود، بسیاری از مشکلات ناشی از رفاه‌زدگی، کم‌تحملی و فردگرایی کاهش خواهد یافت.

وی با اشاره به شعار جهانی «حُبُّ الْحُسَیْنِ یَجْمَعُنَا» گفت: یکی دیگر از آثار بزرگ اربعین، ایجاد هویت مشترک میان میلیون‌ها انسان با زبان‌ها، قومیت‌ها، فرهنگ‌ها و ملیت‌های مختلف است. در این اجتماع عظیم، آنچه انسان‌ها را کنار یکدیگر قرار می‌دهد، نه نژاد، نه زبان، نه ثروت و نه موقعیت اجتماعی، بلکه محبت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است. این سرمایه عظیم اجتماعی، ظرفیتی کم‌نظیر برای تقویت وحدت امت اسلامی و حتی گفت‌وگوی میان ملت‌هاست.

این کارشناس دینی تصریح کرد: این سرمایه نباید با پایان سفر اربعین به فراموشی سپرده شود. لازم است از این روحیه همدلی، اعتماد، همگرایی و همبستگی در عرصه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی، علمی، اقتصادی و حتی دیپلماسی عمومی جهان اسلام بهره گرفته شود. اربعین ثابت کرده است که محبت اهل‌بیت(ع) می‌تواند ملت‌ها را به یکدیگر نزدیک کند و سرمایه‌ای برای شکل‌گیری امت واحده اسلامی باشد.

حجت‌الاسلام نقیبی با اشاره به آثار تربیتی این سفر اظهار داشت: یکی دیگر از درس‌های مهم اربعین، شکرگزاری نعمت‌های الهی است. انسان در شرایط دشوار سفر، ارزش بسیاری از نعمت‌هایی را درک می‌کند که شاید در زندگی روزمره کمتر به آنها توجه داشته باشد. گاهی جرعه‌ای آب خنک، سایه‌ای کوتاه، نسیمی دلنشین یا استراحتی چند دقیقه‌ای، چنان ارزشمند می‌شود که انسان را متوجه لطف بی‌پایان خداوند می‌کند. این تجربه، نگاه انسان را نسبت به زندگی تغییر می‌دهد و او را به شکرگزاری دائمی نعمت‌های الهی سوق می‌دهد.

وی گفت: اگر زائر این روحیه را پس از بازگشت نیز حفظ کند، بسیاری از گلایه‌ها، نارضایتی‌ها و احساس محرومیت‌های کاذب از بین خواهد رفت؛ زیرا انسان شاکر، هم آرامش بیشتری دارد و هم بهتر می‌تواند از نعمت‌های الهی در مسیر خدمت به دیگران بهره ببرد.

مدیر مدرسه علمیه ائمه اطهار (ع) جویبار، اخوت و برادری را از دیگر جلوه‌های تحول‌آفرین اربعین دانست و گفت: شاید یکی از شگفت‌انگیزترین پیام‌های اربعین، شکل‌گیری پیوندی عمیق میان ملت‌هایی باشد که روزگاری در اثر سیاست‌های استکباری، دشمن یکدیگر معرفی می‌شدند. امروز ملت عراق با تمام وجود از زائران ایرانی پذیرایی می‌کند و بسیاری از موکب‌داران عراقی معتقدند که اربعین بدون حضور برادران ایرانی، شکوه واقعی خود را نخواهد داشت. این برادری، محصول محبت مشترک به امام حسین(ع) است و نشان می‌دهد که فرهنگ عاشورا توانایی از میان برداشتن بسیاری از کینه‌های تاریخی و مرزهای مصنوعی را دارد.

وی خاطرنشان کرد: جامعه اسلامی باید این روحیه اخوت را پس از اربعین نیز حفظ کند؛ یعنی همان‌گونه که در مسیر نجف تا کربلا یکدیگر را برادر می‌دانیم، در زندگی روزمره نیز نسبت به مشکلات، نیازها و دغدغه‌های یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشیم. جامعه‌ای که بر پایه اخوت اسلامی شکل بگیرد، از بسیاری از اختلافات، نزاع‌ها و آسیب‌های اجتماعی مصون خواهد ماند.

مدیر مدرسه علمیه ائمه اطهار(ع) جویبار با اشاره به ظرفیت مدیریتی اربعین گفت: اربعین در حقیقت یک الگوی موفق مدیریت مردمی و تعاون اجتماعی است. میلیون‌ها انسان، بدون ساختارهای پیچیده اداری، در کنار یکدیگر بزرگ‌ترین اجتماع جهان را مدیریت می‌کنند. هرکس هرآنچه در توان دارد، برای خدمت به زائران به میدان می‌آورد؛ یکی غذا تهیه می‌کند، دیگری محل اسکان فراهم می‌سازد، فردی خدمات درمانی ارائه می‌دهد و دیگری تنها با یک لیوان آب از زائران پذیرایی می‌کند.

وی ادامه داد: فلسفه این همکاری، رسیدن همه به یک مقصد مشترک است؛ مقصدی که همان تقرب الهی، زیارت سیدالشهدا(ع) و تجدید بیعت با ولایت است. در این مسیر، انسان‌ها مصداق این روایت شریف می‌شوند که بهترین یاران کسانی هستند که انسان را در مسیر اطاعت خداوند یاری می‌کنند. این همان مدل اصیل تعاون اسلامی است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد.

حجت‌الاسلام نقیبی در پایان تأکید کرد: اگر زائران بتوانند روحیه صبر، مقاومت، شکرگزاری، اخوت، ایثار، تعاون و خدمت بی‌منت را از جاده اربعین به خانه، محل کار، خانواده و جامعه منتقل کنند، اربعین از یک سفر چندروزه به یک سبک زندگی دائمی تبدیل خواهد شد. حقیقت آن است که ارزش واقعی اربعین، تنها در پیمودن مسیر نجف تا کربلا نیست؛ بلکه در آن است که انسان پس از بازگشت نیز همچنان در مسیر حسین بن علی(ع) باقی بماند و آموزه‌های این مکتب را در همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی خود جاری سازد.